"Śpiulkolot" Młodzieżowym Słowem Roku

"Śpiulkolot" został Młodzieżowym Słowem Roku 2021.
"Śpiulkolot" został Młodzieżowym Słowem Roku 2021. fot. Instagram/pjeskiniekreski

Młodzieżowym Słowem Roku 2021 został... "śpiulkolot"! Słowo to oznacza miejsce do spania, a wywodzi się z internetowych memów. W plebiscycie przeprowadzanym przez Wydawnictwo Naukowe PWN "śpiulkolot" zdobył 9656 głosów. Na drugim miejscu była "naura", a na trzecim - znów popularne hasło - "twoja stara".



Kultura w Trójmieście



Czy znałe(a)ś wcześniej określenie "śpiulkolot"?

Zobacz wyniki (1573)
Plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku jest organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN od 2016 r. Jego celem jest wyłonienie najbardziej popularnych wśród młodych ludzi słów, określeń lub wyrażeń w danym roku.

W 2016 r. na pierwszym miejscu znalazł się "sztos", czyli określenie czegoś niesamowitego. Rok później wygrał znak "XD", emotikon oznaczający śmiech, często sarkastyczny. W 2018 r. zwycięzcą był "dzban", czyli synonim głupka lub czegoś głupiego, a w 2019 "alternatywka". Według definicji PWN tym słowem opisać można dziewczynę o alternatywnych upodobaniach i zachowaniach, nieutożsamiającą się z popularnymi trendami dotyczącymi ubioru, makijażu, gustu muzycznego. W zeszłym roku konkurs nie został ostatecznie rozstrzygnięty, ale wyróżniono słowo "tozależyzm", czyli określenie postawy światopoglądowej polegającej na poszukiwaniu najlepszych/najbardziej moralnych rozwiązań danej sytuacji w szerokim kontekście społecznym, historycznym, religijnym oraz moralnym.

Czytaj też: "Łacina XXI wieku", czyli język współczesnej młodzieży

W poprzednich plebiscytach dużą popularnością cieszyły się też takie hasła, jak "dwudzionek" (inne określenie weekendu), "jesieniara" (dziewczyna, która lubi jesień i chętnie to pokazuje, robi zdjęcia wśród kolorowych liści, uwielbia wieczory pod kocem z herbatą i książką) czy "eluwina" (powitanie, synonim do "elo", "siema").

- Dzisiejsza młodzież mówi zupełnie inną odmianą polszczyzny w porównaniu z odmianą znaną dawniejszym pokoleniom. Łamie normy językowe, aby podkreślić dystans między światem dorosłych. Język młodzieżowy jest kreatywny i żywiołowy. Młodzież reaguje spontanicznie na zjawiska zachodzące w życiu społeczno-politycznym kraju, tworząc własne środki wyrażania i specyficzny kod. Objawia się to m.in. brakiem staranności językowej: stosowaniem licznych błędów językowych, występujących także na płaszczyźnie fonetycznej, co przejawia się m.in. w niewłaściwym akcentowaniu wyrazów i chaosie merytorycznym - mówił dr hab. Zenon Lica, językoznawca z Instytutu Logopedii Uniwersytetu Gdańskiego, w naszym artykule "Łacina XXI wieku, czyli język współczesnej młodzieży".
"Śpiulkolot" został Młodzieżowym Słowem Roku 2021.
"Śpiulkolot" został Młodzieżowym Słowem Roku 2021. Fot. PWN
Tegoroczny plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku wystartował 12 października. Internauci zgłaszali propozycje słów lub wyrażeń, które walczyły o przejście do finałowego głosowania. Do bazy napłynęło 2457 różnych słów. Od 8 listopada trwały obrady jury w składzie: Marek Łaziński (Uniwersytet Warszawski), Ewa Kołodziejek (Uniwersytet Szczeciński), Anna Wileczek (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Bartek Chaciński ("Polityka"). Eksperci analizowali zgłoszone słowa i wyłonili dwadzieścia najczęściej zgłaszanych i spełniających kryteria regulaminu. Można było na nie głosować w drugim etapie, który trwał do końca listopada. Głosowanie cieszyło się dużym zainteresowaniem, internauci oddali w tym czasie aż 68 030 głosów.

"Cringe", "foliarz" lub "IMO"



Wśród słów walczących o pierwszą lokatę znalazły się takie, jak: "baza"- wyraz aprobaty, pozytywnych emocji, "boomer" - ironiczna nazwa osoby starszej, reprezentującej pokolenie baby boomers, "cringe" - żenada, wstyd, "essa" - okrzyk radości, słowo na każdą okazję, może służyć jako powitanie lub pożegnanie. Kolejni kandydaci to "ez" - łatwy, "foliarz" - wyznawca teorii spiskowych, w ostatnim roku często określenie antyszczepionkowców, "gituwa" - ocena pozytywna, od "git", "świetnie". W konkursie brały udział też "IMO"- skrót od angielskiego "in my opinion", "kox" lub inaczej "koks", zgłaszane najczęściej jako "świetnie", które ma jednak wiele znaczeń (m.in. "kokaina", "substancja anaboliczna" oraz "osoba trenująca na siłowni, zażywająca takie substancje").

Spotkania autorskie w Trójmieście



Głosować można było też na "mrozi" - reakcja na coś żenującego, "naura" - skrót od na razie; zwrot używany na pożegnanie, "odciszyć się" - ponownie włączyć dźwięk w urządzeniu na platformach do nauczania zdalnego, "oddaje" - opłaca się, "pogchamp" - wyraz zadowolenia, aprobaty, pierwotnie emotikon, "rel" - z angielskiego: "relatable", czyli "czuję to samo, mam tak samo". Listę zamykały "sheesh" - wyraz zdziwienia lub zaskoczenia, "sus" - z angielskiego "suspect" lub "suspicious", czyli "podejrzany", "sześćdziesiona" - donosiciel, skarżypyta, od artykułu 60 Kodeksu karnego o nadzwyczajnym złagodzeniu kary dla sprawcy przestępstwa, który ujawni informacje dotyczące innych sprawców, "śpiulkolot" - miejsce do spania, "twoja stara" - funkcjonuje jako dezaprobująca odpowiedź na pytanie: kto? lub na dowolną inną wypowiedź i "zodiakara" - dziewczyna, która wierzy w moc znaków zodiaku i często o tym mówi.

Zobacz także: Mieszkańcy Przeróbki bronią swojej biblioteki

"Śpiulkolot" został Młodzieżowym Słowem Roku 2021.
"Śpiulkolot" został Młodzieżowym Słowem Roku 2021. fot. wykop.pl
"Śpiulkolot" oznaczający miejsce do spania zdobył 9656 głosów internautów. Słowo to pojawiało się w internecie najczęściej w memach ze zwierzętami, psami lub kotami, które śpią lub przygotowują się do spania. Określenie bardzo często można było znaleźć na zdjęciach lub filmach w instagramowym profilu Make Life Harder, prowadzonym przez wywodzącego się z Gdańska poetę i instagramera Jakobe Mansztajna.

Drugie miejsce zajęło słowo "naura" i otrzymało 9401 głosów. Podium zamyka "twoja stara", z 6665 głosami. Przyznano także Nagrodę Jury. Kapituła wskazała ich zdaniem najciekawsze językowo słowa. W tym roku nagroda główna przypadła słowu "mrozi", a wyróżnienie otrzymało: "odciszyć (się)" - nawiązujące do lekcji zdalnych i ponownego włączania mikrofonu po jego wyciszeniu.

Zabawa słowem



- Młodzi ludzie lubią się bawić słowem, wymyślać nowe formy, przekształcać już istniejące tak, by nadać im charakter jednocześnie indywidualny i wspólnotowy - komentuje Ewa Kołodziejek zasiadająca w jury plebiscytu. - W slangu młodzieżowym świat widziany jest w krzywym zwierciadle, a obiekty, pojęcia i uczucia są wyolbrzymiane, pomniejszane albo żartobliwie bądź złośliwie wykrzywiane. Słowa zaskakują nowatorską formą i możliwością skojarzeń. Wiele z nich zgłaszanych jest po kilkadziesiąt razy, co może znaczyć, że są w języku młodzieży utrwalone; sporo jest też takich, które wydają się efektem językowej pomysłowości jednego autora.

Kim jest "boomer"?

Inna członkini jury, Anna Wileczek, podkreśla wagę tworzenia własnego języka wśród młodych ludzi.

- Tegoroczny plebiscyt pokazał, że młodzi użytkownicy polszczyzny wprowadzili do języka szereg nowych, ciekawych jednostek (np. śpiulkolot, zodiakara, koroniak), reaktywowali stare, nadając im drugie życie (np. git, twoja stara, klawo), a istniejącym wyrazom przypisali nowe znaczenia (np. mrozi, oddaje, koks/kox) - mówi badaczka. - Warto także zauważyć, że z ponad 2,5 tys. zgłoszonych jednostek znaczna liczba dotyczyła nawiązywania i podtrzymywania relacji lub zaznaczania emocji w ramach młodzieżowego współistnienia. Zachowania allocentryczne, czyli takie, które realizują się niejako na zewnątrz "ja", w relacji do innych są charakterystyczne dla osób w wieku dojrzewania. Środowisko rówieśnicze jest dla nastolatków swoistym poligonem doświadczalnym, na którym poszukują identyfikacji, nawiązują i podtrzymują więzi, ćwiczą sztukę prowadzenia sporów, uczą się nazywać i wyrażać emocje.

Opinie wybrane


wszystkie opinie (124)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Najnowsze

więcej artykułów »

Wydarzenia

Kazik
Kazik
rock / punk
mar 11
piątek, g. 20:00
Gdańsk, Stary Maneż
IRA
IRA
rock / punk
mar 12
sobota, g. 17:00
Gdańsk, Filharmonia Bałtycka
Pat Metheny - Side Eye
Pat Metheny - Side Eye
jazz
cze 3
piątek, g. 20:00
Sopot, Opera Leśna

Nowe Lokale

Sprawdź się

Sprawdź się

Gdynia stała się tłem fabularnym dla serialu kryminalnego, w którym główną rolę gra Agata Kulesza. O jaką produkcję chodzi?